VWAP چیست و انکرد VWAP چه فرقی با آن دارد؟
VWAP یا میانگینِ قیمتِ وزندار با حجم اندیکاتوری است که هر قیمت را با حجمِ معاملهشده در آن وزن میدهد و میانگینِ خریدها و فروشهای بازار را نشان میدهد. VWAP روزانه از شروعِ هر روز محاسبه میشود، اما انکرد VWAP از ابتدا تا انتهای حرکتی کشیده میشود که معاملهگر انتخاب میکند و برای یافتنِ محدودهٔ کارکشن به کار میرود.
اندیکاتور VWAP (Volume Weighted Average Price یا میانگینِ قیمتِ وزندار با حجم) یکی از مهم‌ترین ابزارهای والیوم تریدینگ است. VWAP شبیهِ میانگین‌های متحرکی است که احتمالاً می‌شناسید، با یک تفاوتِ اساسی: حجمِ معاملهشده در هر قیمت هم در محاسبه‌اش وارد میشود. نتیجه خطی است که نشان میدهد میانگینِ خریدها و فروشهای بازار کجاست؛ جایی که قیمت تمایل دارد به آن برگردد.
هدفِ این درس عوض کردنِ سبکِ معاملاتیِ شما نیست؛ قرار است ناحیه‌هایی را که با روشِ خودتان پیدا می‌کنید، با یک عاملِ آماری و حجمی بسنجید. می‌بینید VWAP چیست، چرا قیمت به آن برمی‌گردد، انحراف معیارهایش چه می‌گویند و چطور با انکرد VWAP محدودهٔ اصلاحِ یک حرکت را پیدا کنید.
اندیکاتور VWAP چیست؟
میانگین‌های متحرکِ معمولی از چهار عددِ هر کندل استفاده می‌کنند: باز شدن، بسته شدن، بالاترین و پایین‌ترین قیمت. در VWAP یک لایهٔ دیگر هم هست. همان‌طور که در نمودار فوت پرینت دیدیم، داخلِ هر کندل در هر قیمت حجمی معامله شده است. VWAP هر قیمت را در حجمِ معاملهشده در آن ضرب میکند و حاصل را بر کلِ حجم تقسیم میکند؛ یعنی به میانگین وزنِ حجمی میدهد. قیمتی که معاملهٔ بیشتری در آن انجام شده، سهمِ بیشتری در میانگین دارد.
به همین دلیل دقتِ VWAP از میانگینِ متحرکِ ساده بیشتر است و به گفتهٔ مدرس، بسیاری از موسسات، هم در بازارِ سهام و هم در بازارِ آتی، از آن استفاده می‌کنند. خلاصه‌اش: VWAP میانگینِ خریدها و فروش‌هایی است که در بازار انجام شده است.
میانگین کم کردن: چرا قیمت به VWAP برمی‌گردد
مدرس اهمیتِ VWAP را با مفهومِ میانگین کم کردن توضیح میدهد. فرض کنید روی قراردادِ آتیِ یورو (6E) یک لات خریده‌اید و بازار پایین‌تر آمده است. اگر در قیمتِ پایین‌تر یک لاتِ دیگر بخرید، شاید در متاتریدر دو پوزیشنِ جدا ببینید، اما در عمل یک پوزیشنِ دو لاتی دارید که میانگینش بینِ دو قیمتِ ورود است؛ به تعبیرِ مدرس، VWAP شخصیِ شما. اگر در نقطهٔ دوم دو لات بخرید، میانگینِ سه لات به قیمتِ فعلی نزدیک‌تر میشود. هر چه حجمِ ورود بیشتر باشد، میانگین به قیمت نزدیک‌تر میشود.
این روش اصلش مالِ بازارهای نقدی مثلِ سهام است و به شکلی که معمولاً گفته میشود، در بازارهای اهرم‌دار کاربرد ندارد؛ برای معامله‌گرِ خرد در جفت‌ارزها و بازارِ آتی بسیار پرهزینه است. اما به گفتهٔ مدرس، موسسات و بازارسازها که سرمایهٔ زیادی دارند و حجم‌های بسیار بزرگ وارد می‌کنند، به‌جای حدِ ضرر از همین میانگین کم کردن استفاده می‌کنند.
حالا این را به کلِ بازار تعمیم دهید. اگر قیمت خیلی زیرِ VWAP برود، خریداران برای نزدیک کردنِ میانگینشان به قیمت، خریدِ بیشتری وارد می‌کنند و همین VWAP را به سمتِ پایین خم میکند. پس وقتی قیمت از VWAP خیلی دور شده، احتمالِ برگشتش به سمتِ آن وجود دارد. در حالتِ کلی، زیرِ VWAP خریداران و بالای آن فروشندگان در مجموع در ضررند؛ به همین دلیل VWAP می‌تواند نقشِ حمایت یا مقاومت داشته باشد.
انحراف معیارهای VWAP و نمودار زنگوله‌ای
در آمار، کنارِ میانگین انحراف معیار هم داریم: خطی بالا و خطی پایینِ مرکز. در VWAP همان منطقِ نمودارِ زنگوله‌ای (توزیعِ نرمال) دیده میشود: مرکز همان VWAP، یعنی مرکزِ حجمی، است و انحراف معیارِ اول و دوم نشان می‌دهند قیمت چقدر از آن دور شده است. تمایلِ قیمت به مرکز است؛ هر چه از انحراف معیارهای بالاتر بگذرد، تمایلش به برگشت بیشتر میشود.
در ویدیوی این درس، روی نمودارِ 6E دیده میشود که قیمت در انحراف معیارِ اول چقدر راحت حمایت میشود و برمی‌گردد، و در تایم‌فریم‌های پایین‌تر مثلِ ۵ دقیقه، رفت‌وبرگشتِ قیمت بینِ انحراف معیارها بیشتر است.
انواع VWAP: روزانه، هفتگی و ماهانه
- VWAP روزانه: برای معامله‌گرِ روزانه؛ میشود آن را روی تایم‌فریم‌های پایین مثلِ ۵ دقیقه هم دید.
- VWAP هفتگی: برای معامله‌های بلندمدت‌تر که در طولِ روز بسته نمی‌شوند.
- VWAP ماهانه: برای نگاهِ بلندمدت‌تر.
توصیهٔ مدرس این است که VWAP هفتگی و ماهانه را روی تایم‌فریمِ روزانه ببینید، نه روی تایم‌فریم‌های پایین‌تر و حتی نه ساعتی.
افزودن VWAP به چارت
در ویدیو، VWAP از بخشِ اندیکاتورهای فلوویو به چارت اضافه میشود و نوعش روی روزانه قرار می‌گیرد. رنگِ خط قابلِ تغییر است و در بخشِ انحراف معیارها می‌توانید انحراف معیارِ اول و دوم را فعال کنید و رنگِ هر کدام را جدا بگذارید.
ترکیب VWAP با ناحیه معاملاتی خودتان
مدرس VWAP را یک عاملِ آماری و احتمالاتی می‌داند، نه یک سیستمِ معاملاتیِ مستقل:
- با روشِ خودتان یک ناحیهٔ حمایت یا مقاومت پیدا کنید؛ مثلاً یک اوردر بلاک یا ناحیهٔ نقدینگی.
- ببینید VWAP یا یکی از انحراف معیارهایش در طولِ روز به این ناحیه می‌رسد یا نه.
- اگر VWAP واردِ ناحیهٔ شما شد، این اولین هشدار است که ناحیه می‌تواند خوب باشد؛ سیستمِ شما تقویت شده است.
یک مزیتِ VWAP نسبت به میانگین‌های متحرک این است که با هر کندل به‌روز میشود و تأخیرِ زیادی ندارد. لازم نیست میانگین‌های ۹، ۲۱ یا ۵۲ کندلی و تقاطع‌هایشان را دنبال کنید؛ در بازارِ زنده مرکزِ ثقلِ بازار را می‌بینید و برگشتِ قیمت از انحراف معیارها به سمتِ VWAP را. در روندِ صعودی، این برگشت می‌تواند همان نقطهٔ اصلاحِ شما باشد.
انکرد VWAP: پیدا کردن محدوده کارکشن
در ساختارِ روند، حرکتِ اصلی را موومنت و برگشتِ آن را کارکشن (اصلاح) می‌نامیم. در تکنیکالِ کلاسیک می‌گویند اجازه دهید قیمت حدودِ ۵۰ درصد برگردد و آن‌جا دنبالِ پوزیشن بگردید. برای این‌که ببینیم کارکشن تا کجا ممکن است برسد، از انکرد VWAP (Anchored VWAP یا VWAP لنگری) استفاده می‌کنیم؛ نوعی VWAP که محاسبه‌اش از نقطه‌ای شروع میشود که خودتان انتخاب می‌کنید.
چطور انکرد VWAP را بکشیم
- در روندِ صعودی، انکرد VWAP را از پایین‌ترین نقطهٔ حرکت تا بالاترین نقطه بکشید.
- خط، میانگینِ وزندار با حجمِ همین حرکت است؛ تقریباً جایی که بیشترین عمقِ کارکشن می‌تواند باشد. قطعیتی در کار نیست.
- برای حرکتِ بعدی، دوباره از کفِ کارکشن تا سقفِ تازه بکشید.
به زبانِ ساده، کارکشن‌ها به میانگینِ حرکت برمی‌گردند. مدرس این کار را معمولاً روی تایم‌فریم‌های ساعتی انجام میدهد و روی نمودارِ روزانهٔ 6E هم، این بار از سقف تا کفِ یک حرکتِ نزولی، نشانش میدهد. هر چه تایم‌فریم بالاتر باشد، محدودهٔ کارکشن واضح‌تر مشخص میشود.
هم‌پوشانی ناحیه‌ها
اگر با سبکِ خودتان یک بلاک یا ناحیهٔ حمایت و مقاومت پیدا کرده‌اید، انکرد VWAP را از سقفِ حرکت به سمتِ پایین تا آخرین کندلِ قرمز بکشید. وقتی محدودهٔ انکرد VWAP و ناحیهٔ شما یکدیگر را پوشش دهند، آن ناحیه بسیار قوی‌تر میشود. در انتخابِ نقطهٔ شروع دقت کنید: در یکی از مثال‌های ویدیو، کفِ حرکت با خبر و یک فیشینگ (شکارِ حدِ ضررها) ساخته شده بود و مدرس نقطهٔ کشیدن را با توجه به همین انتخاب کرد.
اشتباهی که باید از آن پرهیز کرد
انکرد VWAP را خلافِ جهتِ حرکت نکشید. در روندِ نزولی نقطهٔ شروع بالای موومنت است و در روندِ صعودی کفِ آن. کشیدن از نقطهٔ مخالف برای میانگین‌گیری اصولی نیست؛ از نظرِ فنی از هر نقطه‌ای میشود کشید، اما کاربردِ معمولِ انکرد VWAP پیدا کردنِ محدودهٔ کارکشن است.
نکته‌های کلیدی این درس
- VWAP میانگینِ قیمت با وزنِ حجم است؛ یعنی میانگینِ خریدها و فروشهای بازار.
- هر چه قیمت از VWAP و انحراف معیارهایش دورتر شود، احتمالِ برگشتش به مرکز بیشتر است.
- زیرِ VWAP خریداران و بالای آن فروشندگان در مجموع در ضررند؛ VWAP می‌تواند حمایت یا مقاومت باشد.
- VWAP روزانه برای معامله‌های روزانه؛ هفتگی و ماهانه روی تایم‌فریمِ روزانه.
- VWAP عاملی آماری است که ناحیهٔ سیستمِ خودتان را تقویت میکند.
- انکرد VWAP را در جهتِ حرکت، از ابتدای موومنت تا انتهای آن، بکشید.
پرسش‌های رایج درباره اندیکاتور VWAP
فرق VWAP با میانگین متحرک چیست؟
میانگینِ متحرک فقط از قیمت‌های کندل استفاده میکند. VWAP هر قیمت را با حجمِ معاملهشده در آن وزن میدهد و با هر کندل به‌روز میشود.
کدام VWAP را انتخاب کنم؟
بسته به مدتِ معامله: روزانه برای معامله‌های داخلِ روز؛ هفتگی و ماهانه برای معامله‌های بلندمدت‌تر، روی تایم‌فریمِ روزانه.
انکرد VWAP چه فرقی با VWAP روزانه دارد؟
VWAP روزانه از شروعِ هر روز محاسبه میشود. انکرد VWAP را خودتان از ابتدای یک حرکت تا انتهای آن می‌کشید تا میانگینِ همان حرکت را ببینید.
آیا رسیدن قیمت به VWAP یعنی ورود؟
نه. VWAP ناحیهٔ شما را تقویت میکند، اما تصمیمِ ورود با سیستمِ خودتان است و هیچ برگشتی قطعی نیست. درسِ بعد، والیوم پروفایل، عاملِ آماریِ دیگری به این ترکیب اضافه میکند.
